40 Từ Vựng Cloud Computing (AWS/GCP/Azure) Cho Developer

📱 Học IELTS miễn phí: App IELTS 6.0

Giới thiệu

Cloud computing đã trở thành nền tảng bắt buộc cho mọi developer. Dù bạn làm backend, DevOps hay fullstack, sớm muộn gì cũng phải đụng AWS, GCP, hoặc Azure. Nhưng khi đọc documentation hay tham gia meeting với team nước ngoài, bạn có thực sự hiểu nghĩa chính xác của những thuật ngữ cloud?

Rất nhiều developer Việt dùng cloud theo hướng dẫn — copy config, paste command — mà không hiểu bản chất. Khi gặp vấn đề mới, không đủ từ vựng để search hay hỏi đúng câu.

Bài viết này giúp bạn:

• Hiểu rõ 40 thuật ngữ cloud computing quan trọng nhất
• Biết cách phát âm chuẩn IPA — không đọc sai khi meeting
• Nắm tên tương đương trên AWS, GCP, Azure
• Tự tin đọc docs, viết proposal, và trao đổi về cloud bằng tiếng Anh

1. Mô hình dịch vụ Cloud — Service Models

Trước khi đi vào từ vựng cụ thể, cần hiểu 3 mô hình nền tảng:

💡 Phân biệt nhanh

IaaS = bạn thuê đất, tự xây nhà
PaaS = bạn thuê căn hộ, chỉ lo nội thất
SaaS = bạn thuê khách sạn, vào ở luôn
FaaS = bạn thuê phòng họp theo giờ

2. Từ vựng Compute — Tính toán

Ví dụ thực tế — Meeting discussion

“We need to set up auto-scaling for the API servers. During peak hours, traffic increases 5x, and we can’t afford downtime.”
(Chúng ta cần thiết lập auto-scaling cho API servers. Giờ cao điểm, traffic tăng gấp 5 lần, không thể để downtime.)

“Let’s use spot instances for the batch processing jobs — they’re 70% cheaper and we don’t mind if they get interrupted.”
(Dùng spot instances cho batch processing nhé — rẻ hơn 70% và bị gián đoạn cũng không sao.)

3. Từ vựng Storage — Lưu trữ

💡 Tip đọc docs

Khi thấy “eleven nines of durability” (99.999999999%), nghĩa là trong 10 triệu object, bạn có thể mất 1 object mỗi 10,000 năm. Đây là cách cloud vendor diễn đạt data cực kỳ an toàn.

4. Từ vựng Networking — Mạng

Ví dụ thực tế — Slack message

“The load balancer health check is failing for 2 instances in us-east-1. Can someone check the security group rules? We might have blocked port 443 by accident.”
(Load balancer health check đang fail cho 2 instance ở us-east-1. Ai check security group rules được không? Có thể mình chặn port 443 nhầm.)

5. Từ vựng Database & Data — Dữ liệu

6. Từ vựng Security & IAM — Bảo mật

Ví dụ thực tế — Code review comment

“This Lambda function has AdministratorAccess policy — that violates the principle of least privilege. Please scope it down to only the S3 and DynamoDB permissions it actually needs.”
(Lambda function này có policy AdministratorAccess — vi phạm nguyên tắc quyền tối thiểu. Hãy giới hạn chỉ S3 và DynamoDB permissions mà nó cần.)

7. Từ vựng Deployment & Operations

Ví dụ thực tế — Technical proposal

“For disaster recovery, we recommend deploying a standby environment in ap-southeast-1 with an RPO of 1 hour and RTO of 15 minutes. All infrastructure will be managed as code using Terraform.”
(Cho disaster recovery, chúng tôi đề xuất deploy môi trường standby ở ap-southeast-1 với RPO 1 giờ và RTO 15 phút. Toàn bộ hạ tầng quản lý bằng code dùng Terraform.)

8. Bảng so sánh tên dịch vụ — 3 Cloud Providers

Cùng một concept nhưng mỗi cloud đặt tên khác nhau. Bảng này giúp bạn “dịch” nhanh:

9. Cách phát âm chuẩn — Pronunciation Guide

Những từ hay bị đọc sai:

10. Practice — Bài tập thực hành

Exercise 1: Điền từ vào chỗ trống

1. We store all static assets in an S3 _______ (thùng chứa trong object storage).
2. The API _______ (độ trễ) increased to 500ms after the deployment.
3. Each _______ (vùng) has multiple _______ (vùng khả dụng) for redundancy.
4. We need to set up _______ (tự động tăng/giảm tài nguyên) to handle traffic spikes.
5. Following the _______ (nguyên tắc quyền tối thiểu), this service should only access its own database.

Exercise 2: Chọn dịch vụ đúng

Bạn cần lưu trữ 10TB ảnh user upload. Dùng dịch vụ nào?

• a) EBS (Block Storage)
• b) S3 (Object Storage)
• c) DynamoDB (NoSQL)

Bạn cần chạy một function mỗi khi có file upload lên S3. Dùng gì?

• a) EC2 Instance
• b) Lambda (FaaS)
• c) RDS

Exercise 3: Viết email đề xuất cloud migration

Viết email ngắn (5-7 câu) đề xuất migrate từ on-premise sang cloud. Dùng ít nhất 5 thuật ngữ đã học.

Gợi ý mở đầu:

“Hi team, I’d like to propose migrating our current on-premise infrastructure to AWS…”

Đáp án Exercise 1

1. bucket 2. latency 3. region, availability zones 4. auto-scaling 5. principle of least privilege

Đáp án Exercise 2

1. b) S3 — Object Storage phù hợp cho lưu file lớn, durability cao, giá rẻ.
2. b) Lambda — Event-driven, chạy khi có trigger, không cần quản lý server.

Kết luận

Cloud computing là lĩnh vực không thể tránh cho developer hiện đại. Nắm vững 40 thuật ngữ trong bài này giúp bạn:

✅ Đọc docs AWS/GCP/Azure không cần dịch
✅ Tham gia meeting cloud architecture tự tin
✅ Viết proposal và technical documents chuyên nghiệp
✅ Phỏng vấn cloud-related positions dễ dàng hơn

Đừng chỉ đọc — hãy dùng ngay trong công việc hàng ngày. Lần tới deploy lên cloud, thử diễn đạt bằng tiếng Anh xem!

Bài tiếp theo: Cách đọc hiểu RFC & Technical Specifications — kỹ năng đọc hiểu tài liệu kỹ thuật chuẩn quốc tế.