Database là trái tim của hầu hết mọi ứng dụng. Dù bạn dùng PostgreSQL, MySQL hay MongoDB, việc hiểu thuật ngữ database bằng tiếng Anh sẽ giúp bạn đọc docs, viết query, và communicate với team hiệu quả hơn rất nhiều. Cùng học 14 từ vựng quan trọng nhất nhé! 🗄️

🔹 Cấu trúc dữ liệu

EnglishIPATiếng ViệtExample
schema/ˈskiːmə/lược đồ cơ sở dữ liệuThe schema defines all tables, columns, and relationships in our database.
table/ˈteɪbəl/bảng dữ liệuWe created a new table called orders to store purchase history.
primary key/ˈpraɪməri kiː/khóa chính — định danh duy nhấtEvery primary key must be unique and not null.
foreign key/ˈfɒrən kiː/khóa ngoại — liên kết giữa các bảngThe user_id foreign key in the orders table references the users table.
index/ˈɪndɛks/chỉ mục — tăng tốc truy vấnAdding an index on the email column improved query speed by 10x.

🔹 Truy vấn & Thao tác

EnglishIPATiếng ViệtExample
query/ˈkwɪəri/truy vấn dữ liệuThis query returns all users who signed up in the last 30 days.
join/dʒɔɪn/phép nối bảngWe use an inner join to combine order data with customer information.
transaction/trænˈzækʃən/giao dịch — nhóm thao tác đảm bảo toàn vẹnWrap the transfer in a transaction so both accounts update atomically.
ACID/ˈæsɪd/bộ 4 tính chất của transaction (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability)Our database engine guarantees ACID compliance for financial transactions.

🔹 Thiết kế & Tối ưu

EnglishIPATiếng ViệtExample
normalization/ˌnɔːrməlaɪˈzeɪʃən/chuẩn hóa dữ liệu — giảm trùng lặpAfter normalization, we split the address data into a separate table.
migration/maɪˈɡreɪʃən/di chuyển/thay đổi cấu trúc DBRun the migration to add the phone_number column to the users table.
ORM/ˌoʊ.ɑːr.ˈɛm/Object-Relational Mapping — ánh xạ object sang bảngUsing an ORM like Sequelize lets you write queries in JavaScript instead of raw SQL.

🔹 Nâng cao

EnglishIPATiếng ViệtExample
stored procedure/stɔːrd prəˈsiːdʒər/thủ tục lưu sẵn trong DBThe stored procedure calculates monthly revenue and stores it in the reports table.
trigger/ˈtrɪɡər/trình kích hoạt — tự chạy khi có sự kiệnA database trigger automatically updates the modified_at timestamp on every row change.

💡 Mẹo ghi nhớ

  • Primary Key vs Foreign Key: Primary key = số CMND (unique cho mỗi người). Foreign key = ghi số CMND người khác vào đơn hàng để biết ai đặt.
  • Index nghĩ như mục lục sách — không cần đọc cả cuốn, chỉ cần tra mục lục là tìm được trang cần tìm. Nhưng thêm nhiều index quá thì sách dày thêm (tốn bộ nhớ)!
  • ACID nhớ theo câu: “A Transaction Can’t Be Incomplete Dirty” — Atomicity (toàn bộ hoặc không), Consistency (dữ liệu luôn hợp lệ), Isolation (không xung đột), Durability (lưu rồi là không mất).

📝 Bài tập

Điền từ thích hợp vào chỗ trống:

  1. We need to add an ___ on the created_at column to speed up the date range queries.
  2. The ___ failed halfway through, so all changes were rolled back automatically.
  3. Run the database ___ to create the new comments table in production.
  4. Use a LEFT ___ to include users even if they have no orders yet.
  5. The ___ fires automatically whenever a row is deleted from the orders table.
✅ Đáp án
  1. index — Index giúp database tìm dữ liệu nhanh hơn mà không cần scan toàn bộ bảng
  2. transaction — Transaction đảm bảo tính toàn vẹn: thất bại thì rollback tất cả
  3. migration — Migration quản lý thay đổi cấu trúc database theo version
  4. join — LEFT JOIN trả về tất cả rows từ bảng trái, kể cả không match
  5. trigger — Trigger tự động chạy khi có sự kiện INSERT, UPDATE, hoặc DELETE

Database là kỹ năng cốt lõi của developer. Nắm vững 14 thuật ngữ này sẽ giúp bạn viết query tốt hơn, thiết kế schema chuẩn hơn, và tự tin discuss database design với team. Keep querying! 🚀

📚 Bài viết liên quan

🎯 Kết luận

Hy vọng bài viết giúp bạn tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh trong công việc IT. Hãy bookmark lại để tra cứu khi cần nhé!

👉 Xem thêm bài viết | 📱 App IELTS 6.0